Archive for the ‘Histories’ Category

Histories

May 23, 2007

It has often been remarked that making sense of one’s life as a story is also, like orientation to the good, not an optional extra; that our lives exist also in this space of questions, which only a coherent narrative can answer. In order to have a sense of who we are, we have to have a notion of how we have become, and of where we are going

Charles Taylor: Sources of the Self

Αυτό που μας απασχολεί, δεν είναι ο αριθμητικά υπολογίσιμος χρόνος, αλλά μάλλον η άρση του μέσα στο μυστικό της αντατάστασης της παράδοσης με την προφητεία, που δίνει στη λέξη “κάποτε” μια διττή σημασία:

Άλλοτε (στο παρελθόν) και κάποτε (στο μέλλον), φορτίζοντάς την με ένα δυνητικό παρόν.

Εκεί έχει τις ρίζες της η ιδέα της μετενσάρκωσης. Οι βασιλιάδες της βαβυλώνας και των δύο Αιγύπτων, εκείνος ο σγουρογένης Κουριγαλζού και ο Ώρος στο παλάτι των Θηβών, που ονομαζόταν “ο Αμμών είναι ευχαριστημένος”, όπως όλοι οι προκάτοχοι και διάδοχοί τους, ήταν ενσαρκώσεις του θεού του ήλιου – δηλαδή ο μύθος μετατράπηκε στο πρόσωπό τους σε μυστήριο, ενώ δεν υπήρχαν περιθώρια διάκρισης ανάμεσα στο είναι και το σημαίνειν.

Οι εποχές στις οποίες μπορούσε κανείς να ερίζει πάνω στο ερώτημα αν ο αγιασμένος άρτος, το πρόσφορο, “είναι” ή απλώς “σημαίνει” το σώμα του θύματος έμελλαν να έλθουν μόνο τρεις χιλιετίες αργότερα.

Αλλά και αυτές οι εντελώς περιττές συζητήσεις δεν κατάφεραν να αλλάξουν διόλου το γεγονός ότι η ουσία του μυστικού είναι και παραμένει το άχρονο παρόν.

Αυτό είναι το νόημα της τελετής, της γιορτής. Κάθε φορά τα Χριστούγεννα γεννιέται στη γη το βρέφος που σώζει τον κόσμο, προορισμένο να υποφέρει, να πεθάνει και να αναληφθεί. Και όταν ο Ιωσήφ {γιός του Ιακώβ σ.σ. Γιάννης}, στα μέσα του καλοκαιριού, στη Συχέμ ή στη Βηθ0-Λαχαμά, παρευρισκόταν στη “γιορτή του θρήνου των γυναικών”, στη “γιορτή των αναμμένων λυχνιών”, στη γιορτή του Θαμμούζ, όπου βίωνε με κάθε λεπτομέρια τον θάνατο με τη δολοφονία του αγνοούμενου γιού”, του νεαρού θεού, του Όσιρι-Αδωνάι, και την ανάστασή του μέσα σε λυγμούς από φλογέρες και κραυγές χαράς, τότε επικρατούσε ακριβώς εκείνη η άρση του χρόνου μέσα στο μυστικό, η οποία μας αφορά, επειδή απομακρύνει κάθε λογική απρέπεια από μια σκέψη που σε κάθε μάστιγα λειψυδρίας αναγνώριζε απλώς τον Κατακλυσμό.

Τόμας Μαν: Ο Ιωσήφ και οι αδελφοί αυτού (μετ. Λ. Αναγνώστου)

Advertisements